DİŞ HEKİMLİĞİNDE STERİLİZASYON VE DEZENFEKSİYON

Mikroorganizmalar, tüm canlılar gibi uygun ortamlar bulduklarında beslenerek çoğalırlar; toprak, hava, insan vücudu ve tüm çevremizde yer alırlar. Diş hekimlerinin en büyük görevi kuşkusuz hasta sağlığını korumak ve hastalığı tedavi etmektir. Bunu sağlamak için hekimler kullandıkları cihazlar ve ekipmanları mikroorganizmalardan arındırmak için çeşitli işlemler uygulamaktadır.

Sterilizasyon

Bir maddenin üzerinde veya içinde bulunan tüm mikroorganizmalardan arındırılma işlemine sterilizasyon denir. Bu işlem sonrasında hastalık yapan ve yapmayan tüm mikroorganizmalar öldürülmektedir. Bu işlemi hafif, orta, ileri derecede sterilizasyon gibi ayırma imkanı yoktur. Bu işlem sonucunda sporsuz bakteriler, viruslar, mantarlar gibi tüm mikroorganizmalar ortadan kaldırılır. Sterilizasyon ya yapılmıştır ya da yapılmamıştır. Bu işlemin dereceleri ya da uygulama farklılıkları yoktur. Amaç ortamdan tüm mikroorganizmaların kaldırılmasıdır. Sterilizasyon işlemi uygulanan maddeler ve aletler için bu işlemin tamamlanması sonucu tanımlama için steril kelimesi kullanılır.

Dezenfeksiyon

Bir cisimden veya aletten insanlarda hastalık yapma özelliği olan mikropların uzaklıştırma işlemine dezenfeksiyon denir. Dezenfeksiyon işleminde kullanılan maddelere dezenfektan denir. Bunlar genellikle kimyasal maddelerdir. Bugün bir çok kimyasal dezenfektan madde kullanılmaktadır.

Antisepsi

Özellikle vücudun yüzeysel doku (deri-mukoya) ve lezyonlarında (yara v.b.) kimyasal maddeler kullanılarak yapılan dezenfeksiyon işlemidir. Bu işlemde antiseptik solusyonlar kullanılır.

Diş hekimliğinde kullanılan başlıca sterilizasyon yöntemleri

Basınçlı buhar ile sterilizasyon

Burada esas buharla doymuş bir ortamda ve 100 dereceden yüksek ısı ile sterilizasyondur. Bu amaç için otoklav denilen aletler kullanılır. 121°C de 1.5 atmosfer basınç altında ve 15 dakika bekletilmekle sterilizasyon sağlanmış olur. Otoklavda bu ısı ve basınç altında bozulmayacak malzemeler sterilize edilir.

Işınlama ile sterilizasyon

En çok kullanılan ışınlar ultraviyole (U.V.), X ışınları ve gama ışınlarıdır. U.V. ışınları daha çok odaların sterilizasyonunda kullanılır. Bu ışın camdan geçmez ve göz retinasına zararlıdır. Gama ve X ışınlarının elde edilmeleri oldukça zordur. Protez, sentetik kalp kapakçıkları ve kemik greftleri (kemik tozları) gibi özel malzemelerin sterilizasyonunda kullanılır.

 

Dr.Dt. Müge TİRALİ TÜRKKAN

Diş Eti Hastalıkları ve Cerrahisi Uzmanı (Periodontolog)

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

2 × 1 =